RSS
 

Totalne dzieło sztuki Stalin

05 sie

Boris Groys, niemiecki filozof  rosyjskiego pochodzenia zajmujący się estetyką, napisał „Gesamtkunstwerk Stalin” w 1988 roku. Esej jest poważną próbą powtórnego przemyślenia realizmu socjalistycznego który wywodzi się z awangardy, ale który totalnie ją przekracza. Do tego stopnia, że awangarda staje się wrogiem socjalizmu, a spełnienie sztuka może znaleźć tylko w realizmie socjalistycznym, który stwarza i określa Stalin – totalne dzieło sztuki. 

Groys nie broni socrealizmu, wskazuje natomiast na jego głęboko przemyślaną strukturę. Wprawdzie na początku pisze, że dzieło ma przypominać teksty Foucaulta, Groys jest jednak w o wiele większym stopniu akademikiem. Ten akademicki styl sprawia pewne trudności w odbiorze jego myśli, tym bardziej, że tekst powstał jeszcze przed upadkiem ZSRR – mimo, że Groys żył w RFN, naleciałości z nowomowy mogą czytelnika z roku 2010 tylko dziwić. 
Socrealizm był odpowiedzią na niemoc awangardy, która chciała niszczyć wszystko, co historyczne – a, jak w ciekawy sposób przekonuje Groys, bolszewicy nie niszczyli rzeczy, które były im przydatne, dlatego niszczycielskie zapędy awangardy uznano za sabotaż, a jakże. Drugim ograniczeniem awangardzistów było dążenie do końca sztuki. Sztuka, która opiera się na niszczeniu dąży do końca historii sztuki. Udany projekt awangardowy zakłada koniec sztuki, muzyki i literatury. Propagandziści socjalistyczni potrzebowali sztukę. 
Najciekawsze natomiast są passusy pokazuję paradoks: awangarda chciała sięgnąć jak najdalej i to ją ograniczało. Socrealizm wyrażony w totalnym dziele sztuki sięgał dalej, niż awangardzie (lub nawet surrealistom) kiedykolwiek przyszłoby to do wyobraźni. Stalin przyjmował artystów na wiele kierowniczych stanowisk nie tylko po to, by ich przeciągnąć na swoją stronę apanażami. Mieli oni kształtować świat zgodnie ze swoimi rewolucyjnymi ideami. Sztuka i rzeczywistość nigdy nie były tak ściśle – chociaż powierzchownie – związane jak w latach 20. i 30. A potem Generalissimus zaczął połykać sztukę.
 
1 komentarz

Napisane przez w kategorii Bez kategorii

 

Dodaj komentarz

 

 
  1. dictaphone olympus

    11 października 2012 o 20:57

    dictaphone olympus…

    Totalne dzieło sztuki Stalin | nacodzien blog…

     
 

  • RSS